×
سیاسی
شناسه خبر : 182352
تاریخ انتشار :

کوروش احمدی*

دولت سیاسی یا دولت تکنوکرات؟

ترکیب کابینه به عنوان اولین آزمون نشان خواهد داد آیا دولت جدید شناخت درستی از مشکلات دارد و در مسیر درست برای حل آنها قرار گرفته است یا خیر؟ اگر دولت از این اولین آزمون بزرگ سربلند بیرون آید، امیدی که با انتخاب پزشکیان شکل گرفته، تداوم خواهد یافت.

نورنیوز - گروه سیاسی: طی دو هفته گذشته شاهد تلاش ارزنده‌ و بی‌سابقه‌ای با محوریت دکتر ظریف برای کمک به دکتر پزشکیان جهت تشکیل کابینه بوده‌ایم. ترکیب کابینه به عنوان اولین آزمون نشان خواهد داد آیا دولت جدید شناخت درستی از مشکلات دارد و در مسیر درست برای حل آنها قرار گرفته است یا خیر؟ اگر دولت از این اولین آزمون بزرگ سربلند بیرون آید، امیدی که با انتخاب پزشکیان شکل گرفته، تداوم خواهد یافت و حرکت کند در مسیر درست نیز قابل قبول خواهد بود.

انتظار این است که برمبنای ترتیباتی که اتخاذ شده و تدارکاتی که در جریان است، یک کابینه قوی در قد و قامت مشکلات عظیم موجود شکل بگیرد. بدون شک، دلیل اصلی مشکلات ما در همه حوزه‌ها سیاسی است و برای مقابله با آنها به یک کابینه سیاسی قوی نیاز است. یک کابینه تکنوکراتیک که مرکب از وزرای کارشناس و متخصص باشد، مشکل می‌تواند یک رویکرد سیاسی کلان داشته و راه خود را در هزار توی پیچیده جریان‌های سیاسی ناهمراه بیابد.

دکتر ظریف در مصاحبه چهارشنبه شب به درستی گفت که در کشورهای دموکراتیک دولت از کانال احزاب شکل می‌گیرد. طبعا احزاب کارشناس در راس وزارتخانه قرار نمی‌دهند. به عنوان یک قاعده عام، وزیر الزاما نباید در امور فنی مربوط به حوزه کار وزارتخانه‌ای که در راس آن قرار می‌گیرد، تخصص داشته باشد، چراکه در هر دستگاهی صدها، اگر نه هزارها، کارشناس وجود دارد. به عنوان مثال، در همه کشورهای توسعه یافته و بسیاری از کشورهای در حال توسعه به ندرت ممکن است وزیر بهداشت پزشک باشد، چراکه کار پزشک تشخیص بیماری فرد و تجویز درمان است، نه سیاستگذاری عمومی که لازمه کار وزارت بهداشت است. همین قاعده در مورد سایر وزارتخانه‌ها نیز به طریق اولی صادق است.

وزرا در هر دولتی باید در سیاست و سیاستگذاری عمومی (public  policy) اختیار، موضع و تجربه داشته باشند و به مسائل سیاسی کلان، تخصیص منابع، اولویت‌های ملی و... که اموری سیاسی هستند، مسلط باشند. به ‌عکس، حضور تکنوکرات‌ها در راس دستگاه‌ها موجب ناهماهنگی، ضعف در «آمیختگی سیاستی» و دعواهای بخشی می‌شود. رییس و اعضای دولت در نظام‌‌های سیاسی مردم‌گرا، سیاستمدارانی هستند که با تکیه بر مشروعیت سیاسی برآمده از سرمایه رای مردم، بدنه اجرایی و کارشناسی هر دستگاه را در جهت ماموریت جامعی که در انتخابات از مردم گرفته‌اند، هدایت می‌کنند. حمید پورمحمدی معاون سابق سازمان برنامه اخیرا گفته است: «سازمان برنامه در تدوین سیاست‌ها مطلقا نقشی ندارد.» وی افزوده: «در مجمع تشخیص هم سیاست‌ها تدوین می‌شود و هم حتی اهداف کمی تعیین می‌شود.» و اینکه سازمان برنامه در برابر مجلس، شورای نگهبان و شورای سران قوا هیچ قدرتی ندارد. در چنین شرایطی شورای 450 نفره و کارگروه‌ها یا هر ترتیبات دیگری تنها در صورتی می‌توانند زمینه‌ساز موفقیت دولت پزشکیان شوند که وزرای سیاسی قوی معرفی کنند؛ به نحوی که یک دولت قوی شکل بگیرد که بتواند مجری سیاست‌هایی باشد که دکتر پزشکیان براساس آنها از مردم رای گرفته است. چنین رویکردی با جلب حمایت مردمی امکان عبور از موانع موجود را نیز افزایش می‌دهد.

در شرایط کنونی، یک کابینه تکنوکراتیک و کارشناسی ممکن است حتی از عهده رفع بسیاری از مشکلات روزمره و معیشتی نیز بر نیاید. به عنوان مثال، حل مشکل منفی بودن نرخ تشکیل سرمایه و نقدینگی فزاینده که ریشه تورم خانمان‌برانداز است و رفع انواع ناترازی‌ها در سیاست خارجی، حامل‌های انرژی، صندوق‌های بازنشستگی، بانک‌ها و... و تهدیدات و کمبودهایی که از قِبل این ناترازی‌ها شکل گرفته، مشکلات بین بخشی کلانی هستند که ریشه در تحریم و انواع سیاستگذاری‌های نادرست دارند. بدون اصلاح سیاست‌های کلان که امید بیافریند، اصلاحات مهم مثل تعدیل قیمت‌‌ها ازجمله قیمت بنزین نه عادلانه خواهد بود و نه مردم به آن تن خواهند داد.

حل مشکل فساد فراگیر که دکتر پزشکیان بر آن تاکید دارد، مستلزم پرداختن به ریشه‌های آن و گسترش شفافیت و توسعه حوزه عمومی است و ایجاب می‌کند که ازجمله همه نهادها و شرکت‌های بزرگ تحت نظارت دولت و مجلس قرار گیرند، درآمدها در خزانه متمرکز شود، همه هزینه‌ها تنها از کانال بودجه مصوب انجام شود و... و همه اینها مستلزم برخورداری دولت از توان سیاسی است. اقتصاد تنها در صورتی می‌تواند در مسیر اصلاح قرار گیرد که غل و زنجیر سیاست داخلی و خارجی از دست و پایش باز شود. تکلیف سیاست خارجی و نقش عظیم آن در تک‌تک امور داخلی از پیش روشن است.
واقعیت این است که دیگر مجالی برای آزمون و خطا نداریم و نمی‌توانیم تنها به اقدامات خُرد برای رفع مشکلات معیشتی دلخوش باشیم، چراکه هم این راه‌ها را آزموده‌ایم و هم طی چندین دهه گذشته عمدتا از منابع طبیعی تغذیه کرده‌ایم و این منابع در شرف پایان است. در 4 سال پیش‌رو تصمیمات سیاسی سختی باید گرفته شود که از عهده یک دولت تکنوکرات خارج است. دولت و وزرا هر چه سیاسی‌تر باشند و به اقتضائات سیاست داخل و خارجی ایران واردتر، هماهنگی  و اتخاذ تصمیمات درست بیشتر ممکن خواهد  بود.


* دیپلمات   بازنشسته


روزنامه اعتماد
نظرات
آگهی تبلیغاتی
آخرین اخبار
هشدار به مسافران مترو: مسیر شهرری–علی‌آباد، پنج‌شنبه و جمعه تعطیل است
ساعات کاری ادارات تغییر کرد
صعود و شب تکرار نشدنی اینتر با درخشش زومر و طارمی | بارسلونا (3) - اینتر (4) + خلاصه بازی
سقوط جنگنده اف‌18 آمریکا در دریای سرخ؛ خلبان نجات یافت
ویتکاف فرستاده ترامپ شد
طارمی، نماد جوانمردی؛ دلداری به رافینیا پس از شکست تلخ بارسلونا
برنامه بازی های نیمه نهایی جام جهانی 2025 فوتبال ساحلی + نمودار
تعداد تلفات در حمله موشکی هند به پاکستان/ پاکستان وارد مذاکره خواهد شد؟+ فیلم
جنایت مرگبار در مشهد
مهدی طارمی و پاس طلایی به تاریخ
تاریخ جدید عرضه GTA 6 چه زمانی است؟
افزایش 30 درصدی حقوق بازنشستگان تأمین اجتماعی تأیید شد/ واریز معوقات اردیبهشت در راه است
برنامه مسابقات امروز 17 اردیبهشت + پخش زنده
بانک آینده؛ عامل اصلی بحران تورم!
ترامپ بعد از 100 روز!
کاهش مصرف انرژی با تغییرات اداری
یمن و تغییر معادلات میدانی
حقوق کارکنان باسابقه افزایش یافت؛ مزایای جدید اعلام شد
اقتصاد نگار | وام ودیعه مسکن چسب زخم روی قطع عضو
مذاکره با موضع روشن
پیش‌فروش پاییزی ایران خودرو با شرایط ویژه؛ فرصت طلایی برای خریداران
زندگی در چیستان
جزئیات وام ودیعه مسکن اعلام شد؛ آغاز ثبت‌نام متقاضیان از امروز
طرح سراسری برخورد با اتباع غیرقانونی کلید خورد
وزش باد در راه است؛ روزهای پاک در انتظار پایتخت
پوستر جالب AFC از مهدی طارمی + عملکرد طارمی در بازی اینتر بارسا
فرودگاه بن‌گوریون خالی از مسافر شد
وداع موقت با گرما؛ هوای خنک میهمان ایران می‌شود!
راز جاده خاموش فاش شد!
اقدامی نمادین برای صرفه‌جویی؛ رئیس‌جمهور لامپ‌های اضافه را خاموش کرد + ویدیو
آتش‌بس یا ادعای تبلیغاتی؟ انصارالله توافق با آمریکا را رد کرد
قول رفع کمبود انسولین تا هفته‌های آینده؛ وعده یا راه‌حل؟ + ویدیو
ترامپ: حملات به یمن متوقف می‌شود!
خانه‌سازی بدون زمین و وام؛ طرح ملی در خطر توقف
مک کارنی: کانادا فروشی نیست، حتی برای ترامپ!
نورنما | یک ساخت و ساز کامل با جزئیات مینیاتوری
عکس های منتخب جهان، 6 می 2025
زنگ خطر خشکسالی در پایتخت؛ آب تهران لب‌ مرز بحران
آغاز شمارش معکوس برای نهمین انتخابات نظام پزشکی کشور
خون‌بهای اتحاد: پاسخ قاطع ارتش پاکستان به حمله تروریستی
علت قطع روابط دیپلماتیک سودان با امارات چه بود؟
سردار حسینی: واردات خودرو در بن‌بست محدودیت‌های بی‌منطق
محدودیت در راه است؟ هشدار جدی استاندار تهران
تولید بنزین در اردیبهشت ماه افزایش یافت
اشغال غزه یا انحراف بحران؟ رمزگشایی از لفاظی‌های امنیتی تل‌آویو
هوش مصنوعی در سرزمین وحی
فردریش مرتس این بار صدراعظم آلمان شد!
انتشارات انقلاب اسلامی با دو اثر تحسین شده از سوی رهبر انقلاب در نمایشگاه کتاب حضور دارد
آزادراه تهران-کرج تا کی مسدود شد؟
قیمت‌گذاری برای اقلام اساسی ادامه دارد
X
آگهی تبلیغاتی